Poniższy tekst przedstawia relację z posiedzenia Komisji Onomastyki Słowiańskiej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów (KOS c/o MKS), które miało miejsce w Barcelonie 09.09.2011. Tekst ukaże się w formie komunikatu zamieszczonego w nadchodzącym numerze „Voprosów onomastiki”. Wszelkie prawa związane z publikowaniem artykułu w całości lub fragmentach są zastrzeżone. 

 

Dnia 9 września 2011 r. w trakcie XXIV Międzynarodowego Kongresu Nauk Onomastycznych (ICOS – International Congress of Onomastic Sciences) w Barcelonie odbyło się posiedzenie Komisji Onomastyki Słowiańskiej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów.

Spotkanie zostało przeprowadzone pod kierunkiem prof. Artura Gałkowskiego (Uniwersytet Łódzki), który we wrześniu 2010 r. objął funkcję przewodniczącego KOS c/o MKS na okres 4 lat (do XV Międzynarodowego Kongresu Slawistów w Mińsku w 2013 r.) po ustępującej z tego stanowiska prof. Aleksandrze Cieślikowej (Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie).

W posiedzeniu wzięło udział ponad 30 onomastów z różnych krajów słowiańskich oraz innych, obecnych na XXIV ICOS w Barcelonie, w tym z Bułgarii, Chorwacji, Czech, Litwy, Macedonii, Niemiec (Łużyc), Polski, Rosji, Serbii, Słowacji, Ukrainy i Węgier.

W pierwszej części spotkania przewodniczący KOS przedstawił najważniejsze dane na temat struktury Komisji, jej historii oraz przeprowadzonych dotąd i aktualnych projektach onomastycznych, którym KOS udziela swojego naukowego wsparcia.

Komisja została powołana w 1959 r. Prowadziła swoje prace w kolejnych kadencjach pod kierunkiem: prof. Mirosława Karasia (1973-78), prof. Kazimierza Rymuta (1978-1998), prof. Ewy Rzetelskiej-Feleszko (1998-2006) i prof. Aleksandry Cieślikowej (2006-2010). Obecny przewodniczący, prof. Artur Gałkowski, dzieli swoją funkcję z prof. Mariuszem Rutkowskim (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie).

Od początku istnienia Komisja gromadziła wybitnych przedstawicieli onomastyki słowiańskiej, zlecając swoje prace grupom tematycznym, z których najważniejsze, to grupa zajmująca się terminologią onomastyczną oraz grupa prowadząca projekt Słowiańskiego Onomastycznego Atlasu (SOA).

W trakcie barcelońskiego posiedzenia potwierdzono ponowne podjęcie prac KOS nad terminologią w obszarze słowiańskim i międzynarodowym pod kierunkiem doc. Milána Harvalíka (Ústav pro jazyk český AV ČR, Praha), obecnego vice-przewodniczącego ICOS.

 Wskazano także na kontynuację prac nad Słowiańskim Onomastycznym Atlasem SOA według metodologii opracowanej przez prof. Rudolfa Šrámka i prof. Ernsta Eichlera. Koordynacją obecnych prac grupy SOA zajmuje się dr Romana Łobodzińska (Uniwersytet Wrocławski).

Przewodniczący Artur Gałkowski przekazał ponadto, że informacja na temat działalności KOS c/o MKS ukazała się za jego przyczyną na łamach RIOn – Rivista Italiana di Onomastica 17 (2011-1, s. 329-331).

Także przez prof. Aleksandrę Cieślikową przygotowana została szeroka nota o historii Komisji Onomastyki Słowiańskiej, jej dokonaniach i prowadzonych aktualnie projektach – jako artykuł, który ukaże się w publikacji pod red. prof. Stanisława Gajdy (kuratora komisji afiliowanych przy MKS) pt. Oblicza slawistyki. Komisje Międzynarodowego Komitetu Slawistów (1958-2013).

Z informacji bieżących KOS podano, że trwają prace nad uruchomieniem strony internetowej pod adresem http://onomastyka.uni.lodz.pl, która będzie m.in. spełniała funkcje platformy informacyjnej Komisji.

Potwierdzono, że został zgłoszony i zaakceptowany przez Komitet Naukowy MKS tytuł bloku tematycznego w zakresie onomastyki na XV Międzynarodowy Kongres Slawistów: Славянская ономастика в контексте культурно-языковых преобразований (Onomastyka słowiańska na tle przemian językowo-kulturowych).

W drugiej części posiedzenia głos został oddany przedstawicielom obecnych na spotkaniu krajów, którzy szeroko zaprezentowali osiągnięcia onomastyki w wymiarze narodowym i międzynarodowym z okresu ostatnich 4 lat (2008-2011).

Kolejno wypowiedzieli się w imieniu i w odniesieniu do onomastyki rosyjskiej – prof. Natalia Vasilevna, czeskiej – prof. Milán Harvalík, bułgarskiej – doc. Liliana Dymitrowa-Todorova, litewskiej – prof. Grazilde Blažene, serbskiej – prof. Snežana Gudurić, węgierskiej – dr Tamás Farkas, słowackiej – prof. Pavol Odaloš (odczytane przez M. Harvalíka), niemieckiej (łużyckiej) – dr Christian Zschieschang, polskiej – prof. Barbara Czopek-Kopciuch, macedońskiej – prof. Elka Yacheva-Ulchar.

Wypowiedzi prelegentów potwierdziły znaczące osiągnięcia nauk onomastycznych w poszczególnych krajach i regionach, co w całości daje obraz postępującego rozwoju oraz istotnych dokonań onomastyki słowiańskiej i bliskiej Słowiańszczyźnie, dobrze ocenianej w kontekście międzynarodowym.

Wypowiedzi na temat osiągnięć onomastyki słowiańskiej i sąsiadujących, przedstawione na posiedzeniu KOS w Barcelonie, oraz inne dosłane w późniejszym czasie, zostaną zaprezentowane na przygotowywanej stronie internetowej w formie uzupełnienia do niniejszego raportu, uwzględniając też inne, które zostały przedstawione poza kongresem, np. sprawozdanie ukraińskie przygotowane przez prof. Halynę Maciuk.

Uczestnicy spotkania zgodzili się z wnioskiem, że KOS c/o MKS może być rzecznikiem szeroko pojętych „interesów” onomastyki słowiańskiej i pokrewnych na arenie międzynarodowej, poczynając od naukowego forum onomastycznego, jakie stanowi ICOS – International Council of Onomastic Sciences.

Aby zintensyfikować prace międzynarodowe i wymianę informacji wewnątrz i na zewnątrz KOS zatwierdzono skład zespołu korespondentów KOS c/o MKS dla poszczególnych krajów i obszarów zainteresowań:

doc. Liliana Dymitrowa-Todorova (Bułgaria),

prof. Grazilde Blažene (Litwa),

prof. Milán Harvalík (Czechy),

prof. Natalia Vasilevna (Rosja),

prof. Pavol Odaloš (Słowacja),

prof. Snežana Gudurić (Serbia),

prof. Halyna Maciuk (Ukraina),

dr Tamás Farkas (Węgry),

dr Christian Zschieschang (Niemcy, Łużyce),

prof. Irena Kałużyńska (Chiny, Azja),

dott. Enzo Caffarelli (Włochy).

Zespół ten będzie poszerzany o kolejne obszary i ich korespondentów.

Osoby uczestniczące w posiedzeniu zgodziły się na przyjęcie funkcji członka lub obserwatora w KOS jako organizacji międzynarodowej zrzeszającej onomastów słowiańskich, jak również innych – bliskich geograficznie i kulturowo Słowiańszczyźnie lub sympatyzujących z tym obszarem geograficznym i naukowym.

Przyjęto deklarację o rozwoju organizacji jako onomastycznego stowarzyszenia naukowego, które rozpocznie prace nad określeniem swojego statusu, zasad przystępowania i funkcjonowania na arenie międzynarodowej.

Kolejne spotkanie Komisji ustalono na termin powiązany z organizacją XVIII Międzynarodowej i Ogólnopolskiej Konferencji Onomastycznej, która odbędzie się w Łodzi w dn. 27-29.10.2012 na temat: Mikrotoponimia i makrotoponimia. Bliższe informacje na temat konferencji ukażą sie na stronie http://onomastyka.uni.lodz.pl.

Jedna z relacji posiedzenia KOS w Barcelonie została opublikowana w ostatnim numerze RIOn (17, 2011-2, str. 839-840).

Opracował

prof. UŁ dr hab. Artur Gałkowski

Łódź, 10.10.2011